Normalde her 3 ayda bir yenilen pagerank’in Ağustos’un ortasındaki güncellenmesi gerçekleşmediğinden şu an her yerde dolaşan tek söylenti Google’ın artık pagerank sistemini terkettiği ya da kökten bir değişiklik yapmak istediği. Mantıklı bir nedenle ortaya çıkan ama sonraları “parayı ver iki PR6 sayfadan link al ve PR5′e ulaş” modasıyla işin suyunun çıktığını anlatmama gerek yoktur sanırım Ayrıca Pagerank’in amacı bir sayfanın ne kadar kaliteli olduğunu belirlemektir ama mesela Wikipedia sayfalarının bir çoğu eşsiz kalitede bilgi içermesine rağmen pagerank’leri düşüktür. Bunların farkında olan Google’ın pagerank güncellemesini bilerek ertelediği, hesaplayıcı algoritmanın değiştirildiği ve yeni sistemin şu an test aşamasında olduğu da sürekli olarak masaya konan bir ihtimal.

En iyisi pagerank delisi olmadan, orjinal içerik, Google sitemaps ve hatırı sayılır birkaç bağlantı bularak devam etmek. Zaten iyi şeyler yaparsanız, sizi gören birçok kişi olur.

Sanırım gerçekten ihtiyacı olan mutlaka aramış, bulmuştur ama özel ilgisi olmayan kişilerin pek de dikkatini çekmemiş olabilecek bir araçtan bahsetmek üzerindeyim, şu an. Bir Firefox eklentisi olan Firebug‘dan bahsediyorum. Peki bu eklentiye potansiyel ihtiyacı olanlar kimler?

• Sizin de CSS, Javascript ya HTML yazarken uzun süre başınızı ağrıtan, hatanızı bulmak için delirecek bir hale geldiğiniz anlar oluyor mu? Göremediklerinizi gözünüze sokmaktan hoşlanan bir araç olduğundan kullanmaktan hiç yorulmuyorum.
• Siz de dinamikçilerden misiniz? Heni şu uygulama geliştirip de tüm içeriği Javascript’le DOM ağacında bir nokta bulup oraya yerleştirenlerden (dynamic appending yapanlardan).
• Ya da sayfanızın yüklenme performansını mı ölçmek istiyorsunuz? Hali hazırda bu hizmeti sağlayan birçok web sitesi olmasına rağmen elinizin altında bir araç olması da iyi olmaz mı?

DOM ağacını istediğiniz gibi incelemenizi, DOM ağacı üzerindeki tüm noktaları tek tek görüntüleyebilmenizi, xmlHttpRequest’lerinizi izlemenizi ve performanslarını gözlemenize yarayan araç ayrıca iyi bir CSS ayıklayıcısı olarak da göz dolduruyor. Denemenizi tavsiye ettiğim Firebug’ı isterseniz kapatarak boşuna bellek ve işlemci gücü harcamaktan da kurtulabiliyorsunuz.

• Firebug, Firefox Eklentisi - gidin, bakın. Beğenirseniz yükleyin.

Beni heyecanlandıran jQuery girişimlerinden biri olan jQuery UI (Kullanıcı Arayüzü)’nin dağıtılmasının üzerinden çok da fazla zaman geçemedi. Fakat özellikle masaüstü havasına sahip uygulamalar geliştirmek için bu zamana kadar her derdime deva olan jQuery Interface eklentisinden beni vazgeçirebilecek mi acaba? Aşağıda belirteceğim maddeler gerçekten kişisel izlenimlerim, çok fazla ısınamadığım ilk sürümle çok oynayamadığım için haksız olmam muhtamel!

• Bir kere en son sürüm jQuery’yi indirmeniz lazım ama o da interface eklentisiyle uyumlu değil, bu da ya hep UI ya da hep interface kullanacaksınız anlamına geliyor. Şu an eskileri yeniye entegre etmek benim için çok maliyetli olduğundan değecek mi diye soru işaretleri içinde buluyorum kendimi maalesef.
• Dialog’lar var bu eklentide, yani şuna basınca şöyle bir dialog (pencere) açılsın diyebiliyorsunuz ki, her zaman interface eklentisinde neden bu kadar sade bir biçimde oluşturulmadığını düşündüğüm yegane bir kolaylık, bir sevinç kaynağı. Ama bir dakika, tek başına basit bir sayfada kullanmak harika, ama zaten var olan bir sisteme entegre ederken biraz sorunlar yaşıyorum, başımı duvarlara vuruyorum - sanırım çok beceriksizim.
• Table sorter‘ın (bir çeşit istenilen kolona göre sıralama yapan şey) katılması harika olmuş ama gene sorunlar yaşanıyor.
• Öff, hep mi kötü yazacağım, maalesef yine, evet! Performans beklediğimden düşük geliyor. Özellikle resize, tarayıcınızın saçmalamasına ve sizi ağlatmasına neden olabiliyor. Dialoglar altında kalan yerler her büyütme-küçültme işinden sonra olmaması gereken bir şekilde görünebiliyor.

Dediğim gibi fazla uğraşamadım, çünkü ilk versiyona ısınamadım, lütfen hislerim konusunda beni yanıltın. Ayrıca tüm bunlar hergün yatıp kalkıp “jQuery jQuery” sloganları atmama engel olamaz, unutmayın.

Ne kadar uzun zamandır yazmadığımı farkedince, kendime çeki düzen verip işe yarayacak bir tutorial yazayım dedim. Hem de birçok kişinin bir zamanlar MySQL’i ezik bulma nedeniyle ilgili. MySQL 5.0 alpha‘ya kadar trigger desteği bulunmayan bir veritabanı yönetim sistemi olduğundan çoğu kez bu nedenle çocukça bir uğraş olarak görülmüştür - abartmıyorum. Yeni sürümlerine entegre edilen trigger desteği sayesinde MySQL severler oldukça büyük bir huzura kavuşmuştur.

Bunları boşverip, işe başlayalım:

TRIGGER NEDİR? İlk cevaplamamız gereken soru bu. Trigger’lar ilişkisel veri tabanlarıda belirli bir olay/durum ortaya çıktığında belirli bir işin yapılmasını sağlayan özelliklerdir. Bu işler daha önce yaratılmalı ve veritabanında saklanmalıdır.

Peki, bu prosedür ve işlemleri nerede kullanabiliriz? Hemen, örnek bir olay yaratalım. Mesela bir blogumuz olsun ve bu blogda yazıları ve yorumları tutan iki tane tablo olsun. Yazılar tablosunun aşağıdaki yapıda olduğunu farzedelim:

Yazılar dışında bir de yorumları sakladığımız bir “comments” tablosu var demiştim. Bu tablonun yapısı ise basitçe aşağıdaki gibi olsun.

Comments üzerindeki parent_id, posts tablosundaki id’yi referans ediyor ve yorumun hangi yazı için yazıldığını belirliyor. Blogumuza her yeni yorum eklendikten sonra posts tablosundaki “count”un artması isteriz, her yorum silindiğinde ise azaltılmasını. Böyle bir durumda programlamaya başvurarak bu işi halledebiliriz, ama program dışında birileri direkten database üzerinden bir yorum silmek isterse, ayrıca manuel olarak “count” değerini de değiştirmesi gerekecektir. Bu işkenceye son vermek amacıyla trigger’lar yaratılabilinir. Aşağıda her yorum eklendiğinde ona ait yazının count’unu bir arttıran bir trigger nasıl yaratılır bunu inceleyeceğiz. DEVAMINI DA OKU »»»

Bilmem can sıkıntısında mıdır, üstte yanda duran boş alandan mıdır ama aramalar için yeni bir öneri sistemi geliştirmiş bulunmaktayım. Gördüklerinde bu hangi eklenti diye soranlar olduğu için kısa bir açıklama yapmak istedim. Şu anda modülerlikten biraz uzakta olduğundan eklenti olarak yaymamın imkansız olduğu fakat en kısa zamanda üzerinde çalışıp doğru dürüst bir versiyonunu yayınlayacağım eklenti şu işlere yarıyor:

• Arama yaparken, arama kutusuna girilen kelime ya da cümleye uygun daha önce aranmış cümleleri ekrana getirerek, kullanıcıya seçim yapmada yardımcı oluyor.
• Aramalarınızın istatistiğini tuttuğundan dolayı, okuyucularınızın spesifik olarak en çok nelerle ilgilendiğini öğrenebiliyorsunuz.

Buraya kadar iyi gibi görünüyor ama henüz tam olarak Wordpress’in $wpdb nesnesini kullanmadığından dolayı her türlü platforma uyum sağlayamıyor. Bunu en kısa zamanda çözeceğim ama normal bir işleyişte şimdiki hızı elde edebilir miyim bilmiyorum. Ayrıca çıktıların kullanıcıların tercihlerine göre değişen bir tema sisteminin eklenmesi lazım. Bunların dışında en kritik nokta veritabanının belirli aralıklarla temizlenmesi. Bu konuda aklımda henüz neyin hangi sırada silineceğini seçecek belirli bir algoritma yok. Ben bunları yapana kadar, eğer vaktiniz varsa örnek aramalar yaparak eklentinin şu anki halini test edebilirsiniz. Ayrıca eğer bir hata bulursanız lütfen bana iletin.

• NOT: Eğer sitilleri doğru dürüst göremiyorsanız, bir F5 yapın ya da önbelliğinizi temizleyin.

UYARI: Girilen her arama önce bir denetimden geçtiğinden lütfen ilgili kelimeler girin. Diğerlerini sistemden temizliyorum.

Burcu, “sırf yazı yazmak için niye yazıyorsun?!” diye kızmayın hemen!

En sevdiğiniz tarayıcıyı kullanma nedenlerinizle birlikte belirtebilirseniz, memnun olurum. Bu arada Google Analytics tarafından sağlanan grafiğe göre okuyucularımın %57’si Firefox’u, %37si ise Internet Explorer’ı tercih ediyor. Geri kalan pay ise Safari, Opera ve diğerleri arasında dağılıyor. Ayrıca Netscape’i işaretliyorsanız lütfen Mozilla tabanlı bir versiyon kullanmadığınızdan emin olun - yani bayağı eski bir sürümü kullanıyor olmalısınız. Şimdi benim kişisel tercihlerimi belirtmeden önce size sorayım…

• Test amaçlı kullandığım tarayıcı ya da tarayıcı sürümü yok gibi. Web uygulamaları geliştirirken her platforma uygun birşeyler geliştirmek temel nokta.
• Günlük gezintilerimde ise daha çok Firefox ve Safari kullanıyorum. Firefox’un eklentileri mükemmel, blog yazmaktan IRC konsoluna kadar aklınıza gelebilecek her tür özelliği bulabiliyorsunuz. Ayrıca hızlı, fakat Safari kadar değil.

Uzun zamandır bir çok blog yazarının sayfasında slaytlarını yerleştirdikleri güzel flash kutuları görüyorum. Özellikle konferans sonraları konulan bu slaytlar sayesinde, bir yandan konferansın video görüntüsünü izlerken bir yandan da slaytlara göz atabiliyorsunuz. SlideShare işte bu hizmeti veren yeni bir oluşum. Mesela aşağıdaki slaytları sayfama bu kadar güzel entegre edebilmemi sağlıyor:

SlideShare’i kullanışlı bulduğum için başka bloglarımda kullanmaya başlamıştım, ama Wordpress editörü flash objelerini yazıya gömerken kullandığımız kodlarla pek haşır neşir olmayı tercih etmediğinden - ki bu kodlar valid olsa da - bu slaytları yazılara ekleyecek bir eklenti aramaya başladım. Aslında bir, iki tane buldum ama hem fonksiyonellik hem de külfetli olmaları açısından pek alışamadım. Aslında SlideShare sayfalarında slaytların yanlarında sitenize entegre etmeniz için hazırlanmış kodlar bulunmakta, bunlardan biri de Embed (Wordpress.com) adında ve içeriğindeki kod Wordpress.com bloglarına yapıştırıldığında içeriği otomatik olarak okuyuculara sunabiliyor. Bu formatta çalışan bir eklenti için 15dk’mı arama tarama üzerine geçirdim, fakat istediğim nitelikte bir eklenti bulamadım. En iyisi kendi yazdığındır mantığıyla ortaya küçük bir eklenti çıktı. Bu sayede artık Embed kodlarını kendi Wordpress’inizde de tanınır hale getirebilirsiniz.

• Eklenti yazmak için iyi bir saat olmayan sabah 4′te bu işe kalkıştığımdan ve aramın preg_replace “pattern”leriyle arası iyi olmadığından fark edememiş olduğum hatalar olabilir. Hataları bana iletebilirseniz, düzeltebilirim.
• Eklentiyi indirmek için lütfen burayı tıklayın. Merak etmeyin biraz daha test ettikten sonra eklenti için ayrı bir sayfa oluşturacağım.